Từ ngày 07/11 đến ngày 14/12/2025, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao thực hiện nhiệm vụ “Tổ chức bảo tồn trang phục truyền thống dân tộc Lô Lô Hoa tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong phát triển du lịch”, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2025.
Trong khuôn khổ nhiệm vụ, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam đã tổ chức đoàn công tác đến xã Mèo Vạc để triển khai nhiều hoạt động bảo tồn thiết thực như: khảo sát điền dã; tổ chức lớp truyền dạy kỹ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống; quay phim tư liệu; chụp ảnh lưu trữ hoa văn; hỗ trợ trưng bày các sản phẩm gắn với hoa văn truyền thống của dân tộc Lô Lô Hoa.
Theo ThS. Bùi Thị Kim Phương – Chủ nhiệm nhiệm vụ, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, việc tổ chức lớp bảo tồn tại địa phương mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng: “Trang phục truyền thống của dân tộc Lô Lô Hoa không chỉ là sản phẩm vật chất mà còn là kết tinh của tri thức dân gian và bản sắc văn hóa tộc người. Thông qua lớp truyền dạy, các hoa văn cổ có nguy cơ mai một được khôi phục và trao truyền trực tiếp cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn văn hóa một cách sống động, gắn với cộng đồng.”
Hoạt động do ThS. Bùi Thị Kim Phương làm chủ nhiệm nhiệm vụ, trưởng đoàn công tác; phối hợp triển khai tại địa phương là Phòng Văn hóa – Xã hội và Trung tâm Dịch vụ công xã Mèo Vạc. Trực tiếp truyền dạy tại lớp là các nghệ nhân tiêu biểu người dân tộc Lô Lô Hoa thôn Sảng Pả A.
Tham gia lớp học không chỉ có những học viên đã biết thêu truyền thống, mà còn có các bạn trẻ người dân tộc Mông làm dâu tại thôn. Các học viên được các nghệ nhân hướng dẫn từ những mũi thêu cơ bản đến kỹ thuật tạo hình, phối màu hoa văn đặc trưng của trang phục Lô Lô Hoa. Nhiều họa tiết cổ được lưu giữ trong trí nhớ của các nghệ nhân cao tuổi đã được khôi phục, truyền dạy lại cho thế hệ trẻ.
Nghệ nhân Lùng Thị Minh, người trực tiếp tham gia truyền dạy tại lớp, chia sẻ: “Tôi rất vui và tự hào khi được truyền lại nghề thêu, làm hoa văn truyền thống của dân tộc mình. Trước đây, nghề chủ yếu được truyền trong gia đình, nay có lớp học bài bản, được Nhà nước quan tâm hỗ trợ, tôi thấy văn hóa Lô Lô Hoa được trân trọng và gìn giữ tốt hơn.”
Theo bà Minh, lớp học không chỉ giúp học viên nắm được kỹ thuật thêu mà còn hiểu rõ ý nghĩa của từng hoa văn, màu sắc trên trang phục, từ đó thêm yêu và có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Sau hơn một tháng triển khai, lớp học đã hoàn thành nhiều sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Lô Lô Hoa với hoa văn phong phú, đa dạng như: túi, khăn, ga trải giường, gối, bờm, kẹp tóc, băng đô, mũ, ví, dây đeo, lót bát, lót cốc, khăn trang trí, túi chống sốc laptop, túi đựng điện thoại.
Một số sản phẩm tiêu biểu của các học viên tham gia lớp tập huấn
Đánh giá về kết quả của lớp truyền dạy, ThS. Bùi Thị Kim Phương cho biết: “Các học viên đã có thể tự tay hoàn thiện sản phẩm và ứng dụng hoa văn truyền thống vào các mặt hàng phục vụ du lịch. Đây là cơ sở quan trọng để phát triển sản phẩm thủ công gắn với du lịch cộng đồng, góp phần tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.”
Tối ngày 13/12/2025, lớp bảo tồn trang phục truyền thống dân tộc Lô Lô Hoa tại xã Mèo Vạc đã tổ chức lễ bế giảng, nghiệm thu sản phẩm. Các sản phẩm của lớp được trưng bày, giới thiệu tại Không gian văn hóa Chợ đêm xã Mèo Vạc, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
Thông qua lớp tập huấn, hoạt động không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống của dân tộc Lô Lô Hoa, mà còn mở ra hướng phát triển các sản phẩm thủ công gắn với du lịch cộng đồng, góp phần quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn xã Mèo Vạc.
