Tôi là giáo viên lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi, Trường Mầm non Hoa Lan, xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Là một địa phương vùng cao còn nhiều khó khăn, đa số phụ huynh là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế còn hạn chế. Tuy nhiên, với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự chỉ đạo của ngành giáo dục và đặc biệt là sự đồng thuận của phụ huynh, công tác chăm sóc, giáo dục trẻ ngày càng có nhiều chuyển biến tích cực.
Hình ảnh: Những nguyên vật liệu phụ huynh đóng góp cho trẻ học tập bằng nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương
Xuất phát từ thực tế điều kiện cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi phục vụ các hoạt động giáo dục còn hạn chế, tôi luôn trăn trở làm thế nào để vừa nâng cao chất lượng giáo dục, vừa phát huy được tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Từ đó, tôi đã mạnh dạn thực hiện mô hình “Dân vận khéo trong huy động phụ huynh tham gia đóng góp nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.
Để thực hiện hiệu quả mô hình, trước hết tôi tích cực tuyên truyền tới phụ huynh về ý nghĩa của việc cho trẻ được học tập, trải nghiệm với các nguyên vật liệu gần gũi trong cuộc sống. Thông qua các buổi họp phụ huynh, trao đổi trực tiếp và nhóm Zalo của lớp, tôi chia sẻ những lợi ích của việc tận dụng nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu tái chế trong giáo dục trẻ như: phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng quan sát, khám phá, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.
Hình ảnh: Sản phẩm của trẻ và cô bằng những nguyên vật liệu phụ huynh đóng góp.
Thay vì vận động phụ huynh đóng góp kinh phí, tôi vận động phụ huynh cùng tham gia bằng những việc làm thiết thực như thu gom tre, nứa, gỗ, đá cuội, hạt ngô, lõi ngô, lá cây khô, vỏ quả, chai nhựa, bìa cứng, vải vụn và các vật liệu sẵn có tại gia đình. Ban đầu, một số phụ huynh còn băn khoăn vì cho rằng đây là những vật liệu không có giá trị. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì tuyên truyền, giải thích và minh chứng bằng các sản phẩm thực tế của trẻ, phụ huynh đã dần hiểu và tích cực hưởng ứng.
Hình ảnh: Phụ huynh ủng hộ hột hạt, hoa, lá có sẵn trong gia đình
Từ những nguyên vật liệu tưởng chừng bỏ đi, cô và trò đã cùng nhau tạo nên nhiều đồ dùng, đồ chơi phong phú phục vụ hoạt động học tập và vui chơi. Những thanh tre, đoạn nứa được làm thành hàng rào, cầu khỉ, góc vận động ngoài trời; đá cuội được sử dụng trong hoạt động làm quen với toán, tạo hình; hạt ngô, hạt đỗ, lá cây được dùng để trẻ xếp hình, tạo tranh nghệ thuật; những chai nhựa, lốp xe cũ được cải tạo thành bồn hoa, đồ chơi ngoài trời.
Đặc biệt, tôi chú trọng khai thác các nguyên vật liệu mang nét đặc trưng văn hóa của địa phương để xây dựng môi trường giáo dục đa dạng, gần gũi với trẻ. Các góc chơi được thiết kế mô phỏng không gian sinh hoạt của đồng bào dân tộc vùng cao; nhiều sản phẩm thủ công truyền thống được đưa vào hoạt động trải nghiệm giúp trẻ hiểu hơn về quê hương, bản sắc văn hóa dân tộc mình.
Hình ảnh: Nhà truyền thống cho trẻ trải nghiệm
Thông qua việc thực hiện mô hình, phụ huynh không chỉ hỗ trợ nhà trường về vật chất mà còn trực tiếp tham gia lao động cùng giáo viên trong các ngày xây dựng môi trường giáo dục. Nhiều phụ huynh đã tự nguyện đóng góp ngày công, chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn trẻ các kỹ năng lao động phù hợp với lứa tuổi. Từ đó, mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường ngày càng gắn bó, tạo sự thống nhất trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Kết quả đạt được cho thấy phong trào “Dân vận khéo” đã thực sự phát huy hiệu quả. Môi trường giáo dục của lớp học ngày càng phong phú, hấp dẫn và mang đậm bản sắc địa phương. Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động học tập, trải nghiệm; mạnh dạn, tự tin và sáng tạo hơn. Phụ huynh tích cực phối hợp với giáo viên, nhận thức về giáo dục mầm non được nâng cao rõ rệt.
Hình ảnh: Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động học tập, trải nghiệm; mạnh dạn, sáng tạo hơn. Phụ huynh tích cực phối hợp với giáo viên, nhận thức về giáo dục mầm non được nâng cao rõ rệt.
Qua quá trình thực hiện, tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm:
Thứ nhất, người giáo viên phải thực sự gần gũi, tôn trọng và lắng nghe phụ huynh; lấy sự chân thành làm nền tảng trong công tác vận động quần chúng.
Thứ hai, nội dung dân vận phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, mang lại lợi ích thiết thực cho trẻ, phụ huynh và nhà trường.
Thứ ba, cần phát huy vai trò nêu gương của giáo viên, nói đi đôi với làm, tạo niềm tin để phụ huynh tự giác tham gia.
Thứ tư, phải biết khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có tại địa phương, biến khó khăn thành động lực đổi mới, sáng tạo trong giáo dục.
Phong trào thi đua “Dân vận khéo” không chỉ là một phong trào mà đã trở thành phương pháp làm việc hiệu quả, góp phần đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Với trách nhiệm của một giáo viên mầm non vùng cao Mèo Vạc, tôi sẽ tiếp tục phát huy tinh thần sáng tạo, đổi mới, thực hiện tốt công tác dân vận, góp phần xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, chất lượng, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 và đóng góp vào sự phát triển của quê hương Mèo Vạc ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu nhà trường về xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tập thể cán bộ, giáo viên Trường Mầm non Hoa Lan đã tích cực triển khai việc trang trí, xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp học bằng các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương.
Với đặc thù là trường học vùng cao, nguồn kinh phí còn hạn chế, Ban Giám hiệu nhà trường đã định hướng giáo viên tận dụng các nguyên vật liệu gần gũi như tre, nứa, gỗ, đá cuội, hạt ngô, lõi ngô, vải thổ cẩm, các dụng cụ lao động truyền thống và vật liệu tái chế để tạo nên các góc trải nghiệm, khu vui chơi và mô hình giáo dục mang đậm bản sắc văn hóa địa phương.
Hình ảnh: Giáo viên tận dụng các nguyên vật liệu gần gũi như tre, nứa, gỗ, đá cuội, hạt ngô, lõi ngô, vải thổ cẩm, các dụng cụ lao động truyền thống và vật liệu tái chế để tạo nên các góc trải nghiệm, khu vui chơi và mô hình giáo dục mang đậm bản sắc văn hóa địa phương.
Để thực hiện hiệu quả, nhà trường đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh cùng tham gia đóng góp nguyên vật liệu, ngày công lao động và ý tưởng xây dựng môi trường giáo dục. Từ phong trào này, nhiều mô hình ý nghĩa đã được hình thành như: mô hình tỉnh Tuyên Quang thu nhỏ giúp trẻ làm quen với quê hương, đất nước; mô hình Chợ phiên vùng cao tái hiện nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc; khu trải nghiệm nghề truyền thống; khu vui chơi dân gian; vườn rau của bé; góc khám phá thiên nhiên.
Hình ảnh Mô hình tỉnh Tuyên Quang thu nhỏ
Những mô hình này không chỉ làm đẹp cảnh quan nhà trường mà còn trở thành học liệu trực quan sinh động giúp trẻ được trải nghiệm, khám phá, phát triển kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống và hiểu biết về văn hóa dân tộc. Đặc biệt, thông qua việc trực tiếp tham gia xây dựng môi trường giáo dục, phụ huynh ngày càng gắn bó với nhà trường, nhận thức rõ hơn vai trò của giáo dục mầm non và tích cực phối hợp cùng giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Đây là một minh chứng rõ nét cho hiệu quả của phong trào thi đua "Dân vận khéo", góp phần huy động sức mạnh của cộng đồng, phát huy nguồn lực tại chỗ, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đổi mới giáo dục theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Hoàng Thị Huế - Trường Mầm non Hoa Lan
