Nằm dưới chân đèo Mã Pí Lèng hùng vĩ, Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông ở thôn Pả Vi Hạ (xã Mèo Vạc) hiện lên như bức tranh sơn thủy giữa lòng Cao nguyên đá Đồng Văn. Giữa không gian yên bình, làng mang vẻ đẹp mộc mạc, tràn đầy sức sống. Mới đây, nơi đây được vinh danh là “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất” – phần thưởng xứng đáng cho nỗ lực gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa Mông nơi cực Bắc Tổ quốc.
Từ xa nhìn lại, ngôi làng như một đóa hoa rực rỡ giữa núi rừng đá tai mèo sừng sững, dòng Nho Quế xanh biếc uốn lượn và cánh đồng tam giác mạch trải dài. Trong khung cảnh ấy, mái ngói âm dương, hàng rào đá, khói bếp chiều và sắc thổ cẩm rực rỡ tạo nên bức tranh vừa thơ mộng, vừa đậm đà bản sắc vùng cao.
Khởi công từ cuối năm 2016, mở cửa đón khách năm 2019, Làng có diện tích hơn 46.000 m², tái hiện nguyên vẹn kiến trúc truyền thống của người Mông: tường trình đất, mái ngói âm dương, hàng rào đá xếp thủ công. Trên hiên nhà, những hàng ngô vàng óng, những bộ váy thổ cẩm phơi nắng gợi cảm giác gần gũi, bình yên.
Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông – bức tranh bình yên giữa sắc xanh núi rừng và những mái ngói âm dương đặc trưng vùng cao.
Đến đây, du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn được hòa vào đời sống thường nhật của người dân. Tiếng khung cửi lách cách, mùi men lá từ chum rượu ngô lan tỏa, tiếng cười trẻ thơ vang trong làn sương sớm… Tất cả tạo nên một không gian văn hóa sống động. Mỗi ngôi nhà, mỗi người dân đều trở thành “hướng dẫn viên” kể câu chuyện của dân tộc mình qua trải nghiệm dệt lanh, giã bánh dày, nấu rượu ngô hay điệu khèn Mông vang vọng giữa núi rừng.
Ông Chu Minh Quang, Ban quản lý Làng, cho biết: “Làng hiện tạo việc làm cho hơn 60 lao động, trong đó khoảng 40 người là dân địa phương, thu nhập trung bình 5–10 triệu đồng/tháng”.
Trong 9 tháng đầu năm 2025, nơi đây đón hơn 58.000 lượt khách, trong đó 40.000 lượt lưu trú qua đêm, doanh thu đạt trên 28 tỷ đồng, con số ấn tượng với một điểm du lịch vùng cao.
Du khách quây quần bên lửa trại tại Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông – trải nghiệm ấm áp, đậm tình người vùng cao giữa đêm núi rừng.
Làng hiện có 185 phòng khép kín và 17 phòng tập thể, phục vụ tối đa khoảng 600 khách mỗi ngày. Giá phòng đôi từ 400.000 đến hơn 1 triệu đồng/đêm, phòng cộng đồng khoảng 200.000 đồng.
Chị Nguyễn Thị Hằng, chủ cơ sở Mèo Vạc Clay House, chia sẻ: “Du khách đến đây không chỉ nghỉ dưỡng mà còn được sống trong không gian văn hóa Mông đậm đặc từ nếp nhà, ẩm thực đến tiếng khèn, tiếng cười của người dân. Chính sự chân thành và mến khách khiến ai từng đến cũng muốn quay lại”.
Việc được vinh danh là “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất” là minh chứng cho hướng đi đúng đắn: phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc. Chính quyền địa phương đang tiếp tục hỗ trợ nâng cao chất lượng dịch vụ, đào tạo kỹ năng giao tiếp, bảo vệ môi trường và quảng bá hình ảnh làng ra rộng hơn.
Giữa nhịp sống hiện đại, Làng vẫn giữ trọn linh hồn Mông nguyên sơ – nơi mỗi mái nhà, viên đá, nụ cười đều kể câu chuyện về tình yêu quê hương và khát vọng vươn lên từ đá núi. Du khách rời làng mang theo dư vị rượu ngô, sắc màu váy áo và tiếng khèn đêm sương – dư âm của một “đóa hoa” rực rỡ giữa đại ngàn.
