Giữa không gian văn hóa đặc sắc của 17 dân tộc nơi vùng cao nguyên đá, lực lượng Công an xã Mèo Vạc không chỉ giữ gìn an ninh trật tự, mà còn đồng hành cùng Nhân dân trong gìn giữ bản sắc, xóa bỏ hủ tục và xây dựng đời sống mới. Với phương châm gần dân, sát dân, vì dân, các chiến sĩ công an nơi địa đầu Tổ quốc đã trở thành điểm tựa tin cậy, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và tạo dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc.
Văn hóa dân tộc – linh hồn của vùng cao
Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông thôn Pả Vi hạ, xã Mèo Vạc
Giữa đại ngàn đá tai mèo của xã Mèo Vạc, có khoảng 17 dân tộc – nổi bật là Mông, Giáy, Dao, Lô Lô và nhiều nhóm khác – cùng chung sống, tạo nên một bức tranh văn hóa sống động và đa sắc màu. Con số hơn 78% dân số là người Mông đã làm đậm nét văn hóa chủ đạo nơi đây. Không gian văn hóa không chỉ nằm trong các bản làng; mà còn hiện diện đậm nét tại Làng Văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông thôn Pả Vi, nơi tái hiện kiến trúc truyền thống nhà trình tường, mái ngói âm dương, xen lẫn hàng rào đá và không gian sinh hoạt mang bản sắc dân tộc. Lễ hội, dân ca, hội chợ phiên, và trang phục truyền thống – đặc biệt là dệt vải lanh, khèn, múa khèn, múa trống – đều được gìn giữ và phát huy một cách sống động.
Những nghi lễ tinh thần – kết nối cộng đồng
Đồng bào Mông xã Mèo Vạc say sưa trong điệu múa khèn truyền thống tại Lễ hội khèn Mông
Với bức tranh dân tộc sống động nơi rẻo cao đã tạo nên bức tranh đa sắc màu về âm nhạc dân gian hay nghi lễ truyền thống như: Múa khèn của người Mông: Sống động, uyển chuyển, là “tiếng lòng” của núi rừng gửi gắm đến bạn bè, cộng đồng và thiên nhiên. Đây không chỉ là nghệ thuật, mà là cách họ truyền tải cảm xúc, gắn kết cộng đồng; Múa trống của người Giáy, thường diễn ra trong mùa màng, được xem là lời cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu – biểu tượng của niềm tin vào đời sống hữu cơ và thịnh vượng; Lễ hội cầu mưa của người Lô Lô: Nghi lễ truyền thống tổ chức vào tháng ba âm lịch khi hạn hán, kết hợp trống, nhị, lời khấn như hát văn – một biểu tượng tín ngưỡng linh thiêng kết nối cộng đồng với đất trời hay ngày hội văn hóa dân tộc Dao: Gồm Lễ hội Bàn Vương, lễ cấp sắc, hát giao duyên, thi thêu thổ cẩm, đẩy gậy… tạo nên không gian học hỏi, trao đổi bản sắc và nâng cao trách nhiệm bảo tồn văn hóa truyền thống. Sự phong phú này không chỉ làm giàu đời sống tinh thần, mà còn tạo khả năng hình thức sinh kế: thu hút du khách và tạo sân chơi văn hóa sống động.
Văn hóa là kết nối – công an xã và phương thức "đồng hành"
Từ khi triển khai mạnh Đề án chuyển Công an chính quy về các xã, lực lượng công an Mèo Vạc đã trở thành “cánh tay nối dài” của Đảng, bám sát địa bàn, phục vụ kịp thời Nhân dân trên địa bàn. Thông qua việc phối hợp với chính quyền và đoàn thể, đã tuyên truyền sâu rộng các chính sách, tạo niềm tin vững vàng trong Nhân dân, điều đó thể hiện tinh thần nâng cao năng lực tổ chức và thực thi chính sách từ gốc.
Trong môi trường đa văn hóa, nếp sống gắn bó cộng đồng, nơi tín ngưỡng bản địa, nghi lễ, chén rượu ngô, khèn, trống là phương tiện giao tiếp tinh thần quan trọng - thì Công an xã Mèo Vạc đã tiếp cận từ góc độ đồng cảm, thấu hiểu và tôn trọng.
Tặng quà cho hộ gia đình từ bỏ tà đạo, quay trở lại phong tục tập quán truyền thống
Họ - những người chiến sỹ CAND nơi vùng cao nguyên đá không chỉ đơn thuần thi hành Luật pháp và bảo vệ an ninh trật tự, mà còn:
Tham gia hòa nhập vào đời sống văn hóa: Đi cùng già làng, dự lễ hội, uống chung rượu ngô; qua đó xây dựng niềm tin, thúc đẩy sự hiểu biết và kết nối giữa chính quyền – công an và cộng đồng.
“Đi từng ngõ, gõ từng nhà”: Phương pháp lấy dân làm trung tâm: Lực lượng công an xã cùng MTTQ, đoàn thể, người có uy tín tại cộng đồng đã chủ động áp dụng phương thức mềm dẻo nhưng quyết liệt: "Nghe dân nói - Nói dân hiểu - Làm dân tin", đồng thời lồng ghép tuyên truyền trong các buổi họp dân, hoạt động văn hóa, lễ hội, để nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận thực sự trong cộng đồng.
Tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật tại các buổi họp thôn
Quyết liệt bài trừ hủ tục, tà đạo - Gìn giữ văn hóa, bảo đảm ổn định: Trên địa bàn Mèo Vạc nhiều nơi từng tồn tại hủ tục đám tang kéo dài, tà đạo "San sư khẻ tọ", hoặc các phong tục mê tín. Công an xã, phối hợp với các cấp ủy và người uy tín đã vận động, tuyên truyền, thuyết phục hàng ngàn hộ dân từ bỏ tà đạo, cải tiến nghi lễ văn minh như đưa thi hài vào áo quan, không giết mổ nhiều gia súc, không kéo vợ, hủ tục tang ma... Tỷ lệ tham gia cải tiến tăng mạnh, thể hiện tiến trình cải tạo phong tục rõ rệt.
Đẩy mạnh chuyển đổi số - Hiện đại hóa công tác quản lý: Song song với nhiệm vụ truyền thông và vận động, lực lượng Công an xã đã đẩy mạnh chuyển đổi số. Tổ chức lưu động đến từng thôn để thu nhận hồ sơ cấp căn cước công dân gắn chip, đăng ký tài khoản định danh điện tử, hướng dẫn thủ tục hành chính, đảm bảo 100% người dân được tiếp cận các dịch vụ số một cách thuận tiện, góp phần củng cố niềm tin vào hệ thống chính trị cấp cơ sở.
Cán bộ Công an hỗ trợ người dân làm CCCD
Hỗ trợ sinh kế, xây dựng an sinh - Dân tin Đảng, Đảng vì dân: Không chỉ là lực lượng thực thi pháp luật, Công an xã Mèo Vạc còn trực tiếp tham gia hỗ trợ cải tạo vườn tạp, trồng khoai môn Lệ Phố để giúp hộ gia đình nghèo có thu nhập ổn định hơn: khuôn khổ chương trình hiện thực hóa các Nghị quyết của Tỉnh ủy về phát triển kinh tế tổng hợp ở miền núi giai đoạn 2021–2025. Công an xã đã trở thành nhân tố kết nối giữa chính sách và thực tiễn xã hội.
Kết quả thực tiễn
Hơn 2.700 nhân khẩu thuộc 570 hộ dân tự nguyện từ bỏ tà đạo; nhiều nghi lễ cải tiến như đám tang không kéo dài, thi hài đưa vào áo quan.
Cấp 100% căn cước gắn chip và tài khoản định danh điện tử trong bối cảnh địa bàn rộng, dân cư phân tán.
Hỗ trợ từ cải tạo vườn tạp đến chuyển đổi trồng trọt, giúp người dân chuyển sang cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, lan tỏa hiệu ứng sinh kế bền vững.
Bài học từ Mèo Vạc - Thực chất, gắn bó, đổi mới
Đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt. Với tốc độ chuyển dịch mạnh mẽ của nền kinh tế số, toàn cầu hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, cùng các thách thức an ninh phi truyền thống và biến động địa chính trị phức tạp, yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản trị của hệ thống chính trị càng trở nên cấp thiết. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nhấn mạnh: “Phương thức lãnh đạo của Đảng phải luôn được đổi mới, hoàn thiện, phù hợp với thực tiễn để đáp ứng yêu cầu phát triển ngày càng cao của đất nước.” Tiếp thu đường lối của Đảng, công an xã Mèo Vạc đã thực hiện:
Lãnh đạo từ cơ sở, ngày càng gần dân, sát dân: Công an xã không chỉ thi hành chính sách mà còn tham gia xây dựng văn hóa cộng đồng, cùng dân loại bỏ hủ tục.
tục.
Công an và nhân dân góp sức xây dựng nông thôn mới
Phương thức mềm nhưng chắc: Qua vận động từng cá nhân, từng gia đình, tạo sự đồng thuận sâu rộng.
Cải tổ thể chế từ thực tiễn: Chuyển đổi số, cấp CCCD, hướng dân vào nếp sống văn minh là cách làm sáng cho việc xây dựng hệ thống chính trị mềm dẻo, linh hoạt, hiệu quả.
Kết luận:
Những kết quả đạt được trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của lực lượng công an xã Mèo Vạc thời gian qua là minh chứng rõ nét cho sự đúng đắn trong việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Từ việc tăng cường vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong Công an xã, đến xây dựng đội ngũ cán bộ chiến sĩ vững về bản lĩnh, giỏi về nghiệp vụ, gần dân – sát dân – vì dân, tất cả đã góp phần tạo nên thế trận an ninh nhân dân vững chắc nơi vùng biên cương địa đầu Tổ quốc.
Đại hội Chi bộ Công an xã Mèo Vạc khẳng định vai trò hạt nhân chính trị của lực lượng công an ở cơ sở.
Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình mới, yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an ninh, trật tự và phục vụ nhân dân, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và đổi mới phương pháp, lề lối làm việc là nhiệm vụ có tính cấp thiết, lâu dài và thường xuyên. Cần tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên trong Công an xã.
Chặng đường phía trước còn dài và nhiều khó khăn, thử thách, song với bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần đoàn kết và sự tận tụy của những người lính công an nơi biên cương, cùng với sự lãnh đạo sâu sát, đổi mới và khoa học của Đảng, tin tưởng chắc chắn rằng lực lượng công an xã Mèo Vạc sẽ tiếp tục là chỗ dựa tin cậy, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và phát triển hệ thống chính trị vững chắc từ cơ sở.
