Chung tay giữ học sinh ở lại trường
Năm học 2025 - 2026, Trường PTDTBT THCS Pả Vi có 387 học sinh, trong đó 259 học sinh bán trú. Địa bàn rộng, đời sống của nhiều gia đình còn khó khăn, trong khi nhận thức của một bộ phận người dân về giáo dục chưa đồng đều khiến công tác duy trì sĩ số luôn là nhiệm vụ không dễ dàng.
Qua rà soát, nhà trường xác định có 12 học sinh thuộc diện có nguy cơ bỏ học. Không ít trường hợp nghỉ học do hoàn cảnh gia đình khó khăn, một số em chịu tác động từ tập quán kết hôn sớm ở địa phương.
Trước thực tế đó, Ban Giám hiệu nhà trường xác định muốn giữ học sinh ở lại lớp không thể chỉ dựa vào nỗ lực của giáo viên. Đầu năm 2026, mô hình dân vận khéo “Gắn kết gia đình - nhà trường - xã hội” được triển khai, huy động sự vào cuộc của phụ huynh, trưởng thôn, các tổ chức đoàn thể và chính quyền địa phương.
Theo thầy Ngô Phú Cường, Phó Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Pả Vi, thành công lớn nhất của nhà trường không nằm ở những con số hay thành tích đạt được mà ở việc học sinh vẫn được đến trường, tiếp tục nuôi dưỡng ước mơ và có cơ hội thay đổi tương lai. “Chúng tôi xây dựng mô hình gắn kết gia đình, nhà trường, xã hội với mong muốn huy động sự chung tay của gia đình, chính quyền địa phương và cộng đồng trong việc chăm lo giáo dục học sinh. Khi các lực lượng cùng đồng hành, những khó khăn trong công tác duy trì sĩ số, ngăn chặn tảo hôn hay hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt đều được giải quyết hiệu quả hơn”, thầy Cường cho biết.
Trong năm học vừa qua, giáo viên nhà trường đã thực hiện 16 lượt xuống thôn bản để vận động học sinh, phối hợp tổ chức 3 cuộc họp phụ huynh và tuyên truyền tại cộng đồng về phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Kết quả, 7 học sinh có nguy cơ bỏ học đã trở lại lớp học; 3 trường hợp có nguy cơ tảo hôn đều được phát hiện và ngăn chặn kịp thời.
Hành trình đưa cô học trò tuổi 15 trở lại lớp
Trong số những học sinh được vận động quay lại trường, trường hợp của em Lư Thị Cá, học sinh lớp 9A là câu chuyện được nhiều thầy cô nhớ nhất.
Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026, Cá không quay lại lớp học. Qua tìm hiểu, cô giáo Hoàng Thị Huệ, giáo viên chủ nhiệm lớp 9A biết em có ý định nghỉ học để lập gia đình.
“Khi biết tin em Lư Thị Cá có ý định tảo hôn, tôi thực sự rất buồn. Tôi tiếc cho một học sinh còn rất nhiều ước mơ, rất nhiều cơ hội ở phía trước. Tôi nghĩ rằng nếu mình không vào cuộc lúc đó thì em sẽ phải dừng lại việc học quá sớm”, cô Huệ nhớ lại.
Không chấp nhận việc học trò của mình phải khép lại tương lai ở tuổi 15, cô Huệ cùng Ban Giám hiệu nhà trường và cán bộ địa phương nhiều lần đến gặp gỡ gia đình để trao đổi, vận động.
Có thời điểm, sau nhiều lần liên lạc không thành công, các thầy cô phải trực tiếp đến nhà để gặp gỡ phụ huynh. Cuộc vận động không diễn ra trong một vài ngày mà kéo dài nhiều tuần bởi gia đình em vẫn còn những băn khoăn, chịu ảnh hưởng từ tập quán địa phương.
“Điều khiến tôi quyết tâm vận động em quay trở lại trường là bởi tôi không muốn em phải kết thúc tương lai của mình ở tuổi 15. Tôi muốn em có cơ hội học tập để thay đổi cuộc sống bằng con đường học vấn. Khó khăn lớn nhất là nhận thức của gia đình còn nhiều hạn chế. Chúng tôi đã phải kiên trì gặp gỡ, phân tích trong thời gian dài để gia đình thay đổi suy nghĩ”, cô Huệ chia sẻ.
Sự kiên trì ấy cuối cùng đã mang lại kết quả. Cá trở lại trường, hoàn thành chương trình THCS và hiện đang theo học tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Thương mại và Du lịch Thái Nguyên.
Em Lư Thị Cá hiện đang theo học tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Thương mại và Du lịch Thái Nguyên. Ảnh nhân vật cung cấp
Khi nhận thức thay đổi
Nằm cách trung tâm xã khá xa, Mua Lài Lủng là nơi cuộc sống của nhiều hộ dân vẫn gắn với nương ngô, ruộng lúa trên những triền núi đá. Từ nhỏ, Lư Thị Cá đã quen với những khó khăn của cuộc sống vùng cao. Hoàn cảnh gia đình cùng những tác động từ tập quán địa phương từng khiến em có lúc muốn dừng việc học để sớm lập gia đình như một số bạn cùng trang lứa.
Tuy nhiên, những lần gặp gỡ, động viên của cô giáo Hoàng Thị Huế và các thầy cô trong trường đã giúp em thay đổi nhận thức. "Cô giáo đã nhiều lần gặp em và gia đình để trò chuyện, phân tích lợi ích của việc học cũng như những hệ lụy của tảo hôn. Từ đó em nhận ra rằng nếu tiếp tục học tập sẽ có nhiều cơ hội hơn để thay đổi cuộc sống của bản thân và giúp đỡ gia đình", em nói.
Hiện nay, được học tập trong môi trường mới, Cá càng thấy quyết định quay trở lại trường trước đây là hoàn toàn đúng đắn. “Học tập giúp em có thêm kiến thức, kỹ năng và sự tự tin để theo đuổi nghề nghiệp mình yêu thích. Em muốn cố gắng học tập để có công việc ổn định trong tương lai”, em chia sẻ.
Gửi lời nhắn tới các bạn nữ vùng cao, Cá mong muốn các bạn hãy mạnh dạn theo đuổi việc học và không từ bỏ ước mơ của mình. “Việc học có thể gặp nhiều khó khăn nhưng sẽ mở ra nhiều cơ hội tốt đẹp trong tương lai. Các bạn hãy tin tưởng vào bản thân và cố gắng học tập để thay đổi cuộc sống”, em nói.
Ba năm liên tiếp, tỷ lệ duy trì sĩ số của Trường PTDTBT THCS Pả Vi luôn đạt khoảng 98%. Đằng sau những con số ấy là sự tận tâm của các thầy cô giáo, sự đồng hành của gia đình và trách nhiệm của cộng đồng đối với sự nghiệp giáo dục.
Với các thầy cô ở Trường PTDTBT THCS Pả Vi, mỗi học sinh quay trở lại lớp học là thêm một niềm vui. Bởi phía sau con số thống kê ấy là những gia đình đã thay đổi nhận thức, những em học sinh tiếp tục được học tập và thêm cơ hội lựa chọn tương lai cho chính mình.
Hoàng Minh Tiến - Trường PTDTBT THCS Pả Vi
